Interview: ‘De Verhalencoach’

Sharing is caring!

Op 8 december won ‘De Verhalencoach’ de Bibliotheek Innovatieprijs 2011. Bibliofuture.nl stelt 7 vragen aan Pieter Offermans, consultant bij Biblioservice Gelderland en (samen met Joyce Sternheim) bedenker van het project.


Wat is de Verhalencoach?

‘Boeken en films zijn er in overvloed. Maar welke passen nu eigenlijk bij mij? Die vraag kan de Verhalencoach beantwoorden. In een persoonlijk gesprek verkent de klant samen met de Verhalencoach zijn lees- en kijkhistorie. Welke boeken en films zijn ‘m altijd bijgebleven? Waarom is dat zo en wat zegt het over zijn persoonlijke belangstelling? Aan de hand van deze en andere vragen maakt de Verhalencoach een analyse. Na afloop volgt een advies met boeken, films en soms ook liedteksten die passen bij persoonlijkheid, levensfase en interesses van de klant.

Op dit moment loopt er een pilot in Bibliotheek Veluwezoom. Welmoed Bijlsma, een bibliothecaris, is daar onze vaste Verhalencoach.’

Wat is er innovatief aan de Verhalencoach?

‘Het mooie aan dit project vind ik dat je als bibliothecaris op een heel andere manier met de collectie omgaat. Was het uitlenen van boeken, films en muziek vroeger het belangrijkst; nu ga je aan de slag met de verhalen die erachter steken. Je inhoudelijke kennis van verhalen komt nu – misschien wel voor het eerst – echt van pas. Met deze dienst kun je je als bibliotheek sterk profileren. Want wie weet er nou meer van verhalen dan de bieb?

Innovatief is ook het crossmediale. Al jaren bestaan er in binnen- en buitenland boekenadviseurs, maar ik ben nog niemand tegengekomen die ook films, documentaires, muziek en gedichten aanbeveelt. Onze vaste Verhalencoach Welmoed adviseert soms zelfs museumtentoonstellingen. Ook dat zijn verhalen.

Daarnaast ga je als bibliothecaris een heel andere relatie met je klant aan. Je biedt maatwerk en persoonlijke aandacht. Je vraagt wat mensen nu werkelijk bezighoudt en raakt. Je inspireert klanten om buiten de gebaande paden te treden en stimuleert hun smaakontwikkeling. Ook kun je de klant opzoeken waar hij is. Thuis, in een café, op school. De Verhalencoach is immers niet aan het bibliotheekgebouw gebonden.

Weet je wat grappig is? Toen ik een jaar geleden het idee voor de Verhalencoach opperde, kreeg ik vaak het verwijt dat het te radicaal was. Het zou niet haalbaar zijn en zou niet bij de bibliotheek passen. Nu het project er is en het de Bibliotheek Innovatieprijs heeft gekregen, zeggen sommigen: “Dit is niet innovatief, want ik doe dit al jaren.” Maar is dat wel zo? Bij mijn weten is de bibliotheek nooit echt bezig geweest met de vraag hoe mensen boeken en films ervaren; door welke verhalen ze geraakt worden en waarom dat zo is. Dat gaat dus dieper dan leesadviezen geven, waarvan bibliotheken nu zeggen dat het tot hun reguliere taken behoort.’

Past de Verhalencoach in het retailmodel dat veel openbare bibliotheken aan het invoeren zijn?

‘Volgens mij bijt het elkaar niet. De Verhalencoach is een mens en geen collectieopstelling. Wij zijn niet bezig met het fysiek presenteren van Verhalencoachselecties in de bieb. Stel dat een bibliotheek dat wel zou willen, dan is het natuurlijk handig als zo’n presentatie in stijl is met het retailconcept. In dat geval zetten we er gewoon een bordje in huisstijl bij.’

In Nederland barst het van de coaches. Was een andere naam niet beter geweest, Verhalenmakelaar?

‘We hebben goed nagedacht over de naam en konden niets bedenken dat beter uitdrukt wat de Verhalencoach doet. Bij “Verhalenmakelaar” denk ik eerder aan iemand die handelt of bemiddelt in verhalen. Terwijl de Verhalencoach mensen prikkelt om zelf te ontdekken welke thema’s en verhalen hen werkelijk bezighouden. Toch echt een coachende rol.’

Is de Verhalencoach digitaal uitvoerbaar?

‘Er bestaan al een heleboel digitale en volautomatische aanbevelingssites, zoals Whichbook en Last.fm. Daar kun je terecht als je even “oppervlakkig” je smaak wilt verbreden. Toch hebben wij bewust gekozen voor de vorm van een persoonlijk consult. De Verhalencoach en de klant gaan bijna een uur in gesprek over wat de klant nu echt bezighoudt. Door middel van prikkelende vragen wordt de klant op hele nieuwe ideeën gebracht. Het gaat ook vrij diep. Tijdens een consult dat ik ooit hield, zei de klant halverwege het gesprek: “Ik kom er nu pas achter dat er een antropoloog aan me verloren is gegaan!” Een online aanbevelingsmachine is leuk om snel wat nieuwe suggesties te scoren, maar tot een beter zelfinzicht zal het niet gauw komen.

Overigens krijgt de Verhalencoach – naast de persoonlijke consulten – wel een digitale poot. In de afgelopen maanden hebben we al een behoorlijk aantal persoonlijke verhaaladviezen verstrekt. Die kunnen natuurlijk ook interessant zijn voor andere mensen. We zullen daarom diverse verhaaladviezen en lijstjes online publiceren. Die kunnen dan weer makkelijk gedeeld worden via sociale media.’

Heeft de bibliotheekmedewerker een extra cursus nodig om Verhalencoach te worden?

‘Bibliotheekmedewerkers die Verhalencoach willen worden, moeten communicatief sterk zijn. Je moet goed kunnen luisteren, werkelijke interesse hebben in de ander en je in de klant kunnen verplaatsen. Verder is een goede algemene ontwikkeling en titelkennis nodig, hoewel je voor het schrijven van de adviezen kunt terugvallen op een netwerk van veellezers en filmliefhebbers. Want we beseffen ook wel dat één Verhalencoach nooit alles kan weten. Tot slot krijg je een korte cursus waarbij je leert prikkelende vragen te stellen en goed door te vragen.’

Waar hoop je met de Verhalencoach over vijf jaar te staan?

‘In 2016 is de Verhalencoach een gevestigde naam en zijn er tientallen bibliotheken die deze dienst aanbieden. Uit de verhaaladviezen zijn inmiddels vele lijstjes rond specifieke thema’s ontstaan, die we met een breed publiek delen via tijdschriften en sociale media.

Het project kent dan ook deelprojecten die zijn toegespitst op specifieke doelgroepen, zoals jeugd en jongeren. Ik zie het al helemaal voor me: in plaats van de geijkte leeslijsten uit te delen, verstrekt de bibliothecaris iedere leerling een op maat gesneden advies. Reken maar dat ze dan willen lezen! De Verhalencoach is eigenlijk de ultieme vorm van leesbevordering.’

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *