David Lankes 1#

Sharing is caring!

Goeroes heb ik niet, inspiratoren wel. Zoals ik zelf ook een inspirator hoop te zijn en zeker geen goeroe. Volgens de Standaard Encyclopedie – uit 1977 overigens – is goeroe een titel die door Indiërs werd toegekend aan eerbiedwaardige personen en later ‘meester’ ging betekenen. En zoals opgetekend in de van Dale is een meester iemand die boven andere staat en een aanspreekvorm voor leraar – iemand die je onderwijs geeft. Terwijl inspiratoren je proberen te bezielen of aansporen tot ontwikkeling. Een leraar is niet altijd die bezielde man of vrouw die je aanzetten tot ontwikkeling helaas.

Dinsdag 15 september was ik aanwezig bij een masterclass en lezing van David Lankes. Lankes is een Amerikaanse professor – en schrijver – die bibliotheek- en informatiewetenschap doceert aan de Syracuse University’s School of Information Studies in de staat New York. Vele vakgenoten omschrijven Lankes als een belangrijke denker over de toekomst van de bibliotheek. Maar let wel op! Want de bibliotheken in de Verenigde staten nemen een hele andere plaats in binnen de samenleving dan hier in Nederland. Daar is de bibliotheek nog heilig terwijl we hier in Nederland inmiddels te maken hebben met de afbraakbibliotheek.

De Spoorzone in Tilburg was plaats van handeling. Een karaktervolle omgeving waar vroeger de treinen van de Nederlandse spoorwegen werden gerepareerd. In de Kennismakerij – een soort van bibliotheeklab van Bibliotheek Midden Brabant – vond de masterclass plaats en later in de oude Koepelhal de lezing. Over de kennismakerij zal ik later dit jaar nog eens mijn licht laten schijnen.

Aan het begin van de masterclass verkondigde Lankes ons geen inspiratie te komen geven. Het opgekomen publiek moest zelf inspiratie creëren door met hem en elkaar in gesprek te gaan. Een uitgangspunt waar heel het nieuwe denken over de bibliothecaris van Lankes op gebaseerd is. Maar Lankes bracht zelf ook zeker wel inspiratie!

Wie dacht dat de masterclass alleen maar inhield dat we konden gaan zitten luisteren naar Lankes die heeft het mis. We werden uit onze comfort zone gesleept. Naast luisteren en praten moest er getekend en geschreven worden en was er een heus sneeuwballen gevecht.

In de openbare bibliotheek sector moet de bibliothecaris/ informatiespecialist –  het belangrijkste zijn en niet het bibliotheekgebouw.
De bibliothecaris heeft volgens Lankes de missie om de maatschappij te verbeteren door te werken aan kenniscreatie in hun eigen samenleving – of liever communities. En om die missie voor elkaar te krijgen moet je naar buiten om verbindingen aan te gaan.

Wij – bibliothecarissen – zitten in de kennis-business en daarom mogen we niet achter de boekenkast blijven zitten maar moeten we met mensen in gesprek. Het gaat in deze tijd veel meer om persoonlijke verbanden. Volgens Lankes is leren een individueel proces maar is kenniscreatie een gezamenlijk proces.

Nee! Lankes is geen goeroe maar binnen zijn woorden liggen wel waarheden. Waarom denkt men binnen de bibliotheeksector vaak nog dat retail de redding is? Dat leden eigenlijk klanten zijn. Terwijl dat geen echte verbinding is. Wat verkoopt de bibliotheek dan? Wat voor een gesprek levert dat dan op? Ook gebruikers en consumenten zijn geen benamingen waar Lankes het graag over heeft. We moeten terug naar de leden. Met leden ga je makkelijker in gesprek. En als ze geen lid van de bibliotheek zijn dan zijn ze wel lid van de samenleving of lid van een andere community. Daarbij door met elkaar in gesprek te gaan kun je leren van elkaar. En daar worden we allemaal beter van.
lankesWij – in Nederland – denken dat de bibliotheek midden in de samenleving staat, maar als dat zo is waarom sluiten dan veel vestigingen de deuren? Vernieuwen is niet even van jasje verwisselen of nieuw personeel aantrekken, maar echt stoppen met het oude en echt nieuwe dingen beginnen. Helaas worden bibliotheken in Nederland afgerekend door middel van calvinistische methode gebaseerd op statistieken over bereik, aantallen en euro’s. Maar nieuwe verbindingen leggen, nieuwe gesprekken op gang brengen, nieuwe kennis creëren is veel meer van waarden dan die getalletjes die wel iets lijken te zeggen maar niet dat waar het om moet gaan.

Er is een groep bibliotheek leden en die roept om e-books. Klakkeloos nemen de bibliotheken in Nederland dan maar aan dat er een grote vraag naar is. Maar is de sector ooit echt in gesprek gegaan met de mensen uit de samenleving? Is dit nog echt wat men van de bibliotheek verwacht? Misschien zijn er vele specifiekere vragen! De tijd dat we zomaar iets doen omdat een bepaalde groep iets verwacht zonder hen er bij te betrekken moet voorbij zijn.

Wij bibliothecarissen, bibliotheekmedewerker of informatiespecialisten zitten in de informatiebusiness en we zullen het gesprek aan moeten gaan. Anders verdwijnt niet alleen het instituut maar ook ons vak.

Hier was geen goeroe aan het werk maar een inspirator pur sang.

Eén reactie

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *