The times they are …. schooldays over

Sharing is caring!

De muziek in heel mijn jeugd stond in het teken van Radio 4 – nu NPO Radio 4 om volledig te blijven. Een veelheid aan Bach, Mozart en Puccini e.v.a. werd over mij heen gestort. Op de zondagochtend zongen verschillende kerkkoren mij toe en bij elk weer type was er wel een klassieke melodie te vinden of juist niet. Vooral de VPRO had een handje in het uitzenden van (klassieke) tonen die soms ergens maar heel vaak nergens op leken. Vreemd genoeg heb ik er nooit enige afkeer tegen ontwikkeld. Het werd de basis van mijn muzieksmaak nu. Een smaak die door allerlei andere contacten werd uitgebreid met stromingen waarvan ik in mijn vroege jeugd geen weet had. Zo kwam ik uiteindelijk in 2010 pas in aanraking met de muziek van de legendarische musicus Frank Zappa die allerlei genres met elkaar in connectie bracht. Niet altijd even makkelijk om naar te luisteren maar met het juiste verhaal – context en duiding – toch heel goed te begrijpen, als dit al zou moeten.

Op woensdag 1 juni moest ik drie niet zo bijster goede stellingen verdedigen. Het is echter de connectie van de drie specifieke onderwerpen waardoor het mij goed afging.
Het gaat mij om de onderwerpen: “Onderwijs, Participatie en Smart”.

Laat ik – voor we verder gaan – benadrukken dat ik alle andere vormen die er zijn – van cultuurbibliotheek tot boekenbibliotheek – allemaal een warm hart toedraag. Het is de basis, daar waar het allemaal ooit mee begon. De keuze voor de sector is echter blijven we stil staan, borduren we verder of omarmen we nieuwe bewegingen?

Onderwijs

Francien Van Bohemen, voorlichtster Vereniging van Openbare Bibliotheken op 11 juni in het Nederlands Dagblad (Blendle): ‘Soms verdwijnt de bibliotheek uit de wijk, terwijl er een op een basisschool wordt geopend. Dat is de keuze die we maken.’

Waarop zou deze keuze gemaakt zijn? Is het wel een keuze die de bibliotheek echt kan maken? Er verdwijnt een bibliotheek uit de wijk. Waarschijnlijk omdat het openhouden van een vestiging te duur is. Want naast het personeel en de collectie kost het onderhoud aan het gebouw heel wat geld. Terwijl aan een Bibliotheek op School – vanaf nu als DBOS geschreven – de school in kwestie meebetaald voor de aanwezigheid van de bibliotheek, de ruimte beschikbaar stelt en ga zo maar verder. Makkelijke keuze, toch?
De bibliotheek die uit de wijk is verdwenen komt niet terug in de vorm van een Bibliotheek op School. DBOS is er louter voor de doelgroep kind dat op de betreffende school al zit. Voor de wijk doet het niets.
DBOS is een bezuinigingsmaatregel. Een andere oplossing is om in de wijk te blijven door samen te gaan werken met aanwezige – nieuwe of bestaande partners. Door in de haarvaten van de samenleving te blijven en deel uit te maken van een netwerk zou je veel meer doelgroepen kunnen bereiken. Aanwezigheid in de wijk hoeft niet met een eigen gebouw, het kan als onderdeel van buurtcentra, zorgcentra, Brede scholen of gewoon door Agile of mobiele medewerkers.

Een rondje lang de velden leert mij ook dat veel ouders echt niet meer naar bestaande bibliotheekvestigingen gaan als bij het kind op school een DBOS gevestigd is. Alles zit op school. Het leuke lezen is ook onderdeel van school geworden. Tot dat lezen helemaal niet meer leuk is, de associatie school en bibliotheek geen leuke herinneringen meer oproept. Lezen is stom. Omgaan met nieuwe media is niet meer leuk maar een onderwijsmethode die niet meer een zekere mate van creativiteit opwekt. We hebben van de bibliotheek een onderdeel van het onderwijs gemaakt. De bevordering van het lezen, het mediawijs maken van kinderen op een leuke manier is verkocht aan een andere – in noodweer verkerende – sector.
Leren doe je via verschillende wegen. Naast het onderwijs was er altijd een club die zorgde dat lezen leuk bleef. Een schatkamer zo u wil met van alles en nog wat. Geef kinderen de ruimte om naast school, in een andere omgeving op een ontdekkingsreis te gaan. Een reis die het kind kan ondersteunen in het leren binnen een schoolsituatie maar ook in de wereld buiten de school.

Zet de bibliotheek weer buiten het onderwijs neer dan krijg je ook weer doelgroepen binnen – bijvoorbeeld in bestaande vestigingen of in welke vorm je het ook giet – die je via een DBOS niet zou kunnen bereiken. Groepen zoals Opa’s en Oma’s die ook mediawijs moeten worden, vaders en moeders die leren over privacy op sociale media, verantwoord gebruik van foto’s enz..

 

4 reacties

  1. Voor de argumentatie is het soms lekker om eendimensionaal te redeneren. Toch is nuancering op zijn plaats. Je kunt dBoS niet over een kam scheren. Ik ken bibliotheken die DBoS invoeren als bezuinigingsmaatregel. Die een vestiging moeten opheffen, omdat er heel erg gesneden wordt op hun subsidie. Die kiezen voor investeren in leesplezier brengen op school, die ook investeren in stevige inhoudelijke ondersteuning vanuit de bibliotheek. Ik ken er die zorgen dat via die school met wijkteams, ouderkamers etc ook wordt samengewerkt met overige wijkbewoners. Waar de leesconsulent de kinderen meeneemt naar de dichts bijzijnde vestiging, of waar de leesconsulent in samenspraak met de school lessen mediawijsheid of programmeren of iets anders verzorgt.
    Ik ken ook bibliotheken die dBoS invoeren terwijl ze gewoon hun vestigingen overeind houden.,dienstverlening op maat voor de school. Leesplezier bevorderen, maatschappelijk effectief zijn.
    En ik ken bibliotheken die tegen minimale kosten een collectie neerzetten, met minimale ondersteuning. Overigens ook gedwongen door bezuinigingen. Ik vind echt dat je te kort door de bocht gaat. Er zullen best beslissingen genomen worden waarover je kunt discussiëren, maar ze zijn vaak lokaal gekleurd en gebaseerd op waar je lokaal het op dat moment hoogste effect kunt halen. En juist van een ‘agile’ bibliotheek mag je verwachten dat als de situatie verandert de bibliotheek daar een antwoord op heeft en haar diensten wijzigt 😉

    1. Dank Erna voor je reactie en je nuancering. Ik ben voor schrijven van dit stuk niet over 1 dag ijs gegaan. Heb bij vele bibliotheekorganisaties gekeken hoe en wat. Nuance is fijn als dit het hele verhaal zou zijn maar dat is het niet. En ik blijf van mening dat DBOS niet de richting is die we op moeten gaan. Onderwijs ondersteunen…prima.
      Daarbij had ik het niet over een agile bibliotheek maar over agile medewerkers.

      1. De bibliotheek staat of valt met de kwaliteit van haar medewerkers, van hoog tot laag. En ik ben het met je eens dat dBoS in de smalste opvatting waarschijnlijk een doodlopende weg is. In een bredere opvatting, zoals ik schreef, waarbij de kwaliteiten van de leesconsulent voorop staan, pas daarna een collectie om de hoek komt, wanneer een leesconsulent in gesprek met de school ook dienstverlening kan aanbieden op het gebied van mediawijsheid en informatie vaardigheden, 21ste eeuwse vaardigheden liggen er absoluut kansen. En als de leesconsulent dan ook nog de school gebruikt als springplank om de de wijk in contact te treden, te kijken of er behoefte is aan ondersteuning met inhoudelijke programma’s dan liggen er echt heel veel mogelijkheden. IN Kennemerwaard werken we zoveel mogelijk zo, en in de meeste gevallen hebben we dBoS ingezet naast onze vestigingen. Daar waar we door bezuinigingen keuzes moesten maken over vestigigen hebben we die ongevormd, gesloten hebben we niks.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *