Hello everyone ... Have a nice day!

De Leeszaal als genereus antwoord op het sluiten van de bibliotheek

HomeGastblogDe Leeszaal als genereus antwoord op het sluiten van de bibliotheek

In september 2011 viel het besluit in Rotterdam om 15 van de 21 bibliotheken te gaan sluiten. Uiteraard had dit wel het nodige verzet opgeroepen in de wijken, maar dit mocht allemaal niet baten. Als  bij toeval waren ik zelf en Joke van der Zwaard die maand echter ook uitgenodigd om te spreken bij de opening van een bibliotheek in Rotterdam. In een renovatie-flat hadden bewoners een appartement van de corporatie gekregen om in te richten als ontmoetingsplek. Zij hadden bedacht dat hier wel een bibliotheek geopend kon worden, waarbij de collectie zou bestaan uit de boeken die zij zelf in bezit hadden. Privébezit kreeg zo weer publieke betekenis. Via een betrokken vriendin waren wij gevraagd hier een praatje te halen over publieke ruimte en ontmoeting (Joke) en de kracht van delen (Maurice). Wat we toen nog niet wisten is dat dit het begin zou zijn van een mooie reis.

In maart van dit jaar spraken Joke en ik af om eens te kijken of we niet een positieve reactie konden formuleren op het verdwijnen van de wijkbibliotheek. Een reactie niet gebaseerd op protest of actie van een ander; maar een actie gericht op het zelfstandig creëren van iets anders en iets beter. De kiem voor de Leeszaal was geboren. Vanaf het eerste moment hebben we toen gesteld dat niet met zijn tweeën een plan zouden schrijven van de ideale Leeszaal zoals wij die voor ons zien, maar met mensen in de wijk het gesprek aan te gaan wat zij zouden willen zien. Maar niet alleen wat zij zouden willen zien, maar ook wat zij er zelf aan zouden willen bijdragen. Een aantal bijeenkomsten werden georganiseerd en langzaam ontstond er een beeld van wensen en mogelijkheden; de groep betrokken mensen groeide gestaag en een eerste plan werd voorzichtig geformuleerd.

Uitgangspunt van dit plan was dat we geen alternatieve bibliotheek wilden zijn, maar dat het ons ging om het creëren van een publieke ontmoetingsplek waar boeken en informatie een aanleiding vormen om er te komen. Vandaar ook dat we niet spreken over een bibliotheek, maar over een Leeszaal. Het tweede was dat we wilden proberen de plek voor zoveel mogelijk groepen uit de wijk aantrekkelijk te maken. Om uit te testen of dit mogelijk was, en op basis van de informatie die we hadden opgehaald kwamen we tot 5 thema’s: leren, lezen, voorlezen, ontmoeten en delen. Toen dit eenmaal geformuleerd was is ergens iemand op het idee gekomen om dit om te zetten naar een 5-daags festival. Een festival om enerzijds de ideeën uit te testen, maar ook een festival om aan buitenstaanders – die vaak sceptisch op de mogelijkheid van een Leeszaal voor en door bewoners reageren – concreet te laten zien dat het mogelijk is. De actie moest mensen overtuigen, het was onze manier om een publiek argument te maken.

In 2 maanden tijd hebben we vervolgens zo’n 70 vrijwilligers, een tijdelijk pand en een minimale begroting bij elkaar georganiseerd die tezamen het Leeszaalfestival hebben georganiseerd. Gedurende 5 dagen konden mensen van 10 tot 22 terecht in een omgebouwde oud-hamam. Enerzijds om gewoon de krant te lezen, een kop koffie te drinken, een boek te lezen of gebruik te maken van computers en wifi, maar ook om deel te nemen aan het programma. Elk dag waren er activiteiten geprogrammeerd die uitdrukking gaven aan het thema van de dag. Dit liep van workshops websites bouwen met WordPress, naar beter leren voorlezen; van een theatervoorstelling voor kinderen tot improvisatiejazz door internationaal vermaarde muzikanten; en van ontmoetingen tussen taalaanbieders tot ontmoetingen tussen verschillende leesclubjes. Op deze manier konden we aan heel veel verschillende groepen zien dat de Leeszaal in de toekomst een ruimte voor hen kon worden.

Terugkijkend kunnen we vaststellen dat het festival een groot succes is geweest. Een aantal factoren hebben daaraan bijgedragen. Ten eerste hebben een aantal bevriende en lokale professionals hun expertise – van inrichting tot grafische vormgeving en van pr tot het organiseren van vrijwilligers – beschikbaar gesteld, waardoor we in korte tijd een hoge kwaliteit konden genereren. Daarnaast bouwden we voort op eerdere initiatieven in de wijk. Buurtbewoners, deelgemeente en corporatie hadden daarom vertrouwen in de goede afloop, waardoor allerlei mensen er vertrouwen in hadden en hun medewerking boden (al was het maar door even niets te doen). En ten slotte bleek er een grote behoefte aan de plek te zijn. Niet alleen gedurende de week kwamen allerhande mensen binnenlopen, maar ook de afgelopen week – toen we eigenlijk gesloten waren – kwamen mensen langs omdat ze ons als plek al hadden geaccepteerd en geïncorporeerd.

De grote vraag voor en tijdens het festival was natuurlijk, hoe gaan we straks verder. Wat als mensen inderdaad ons argument geloven en zien dat een Leeszaal voor en door bewoners mogelijk is, hoe gaan we dit continueren. Die vraag is inmiddels heel urgent geworden, omdat de corporatie heeft aangegeven dat we in principe in het pand mogen blijven zitten tot er een commerciële huurder komt, iets wat voorlopig niet waarschijnlijk is. En gelukkig hebben we in de afgelopen periode een groot netwerk van mensen aangeboord die aan hebben gegeven mee te willen blijven denken en werken aan de Leeszaal. De komende maand gaan we daarom gebruiken om met die mensen in gesprek te gaan en een plan te ontwikkelen voor een duurzame Leeszaal.

Dat brengt een hele rij nieuwe vragen met zich mee – over beheer, over financiering, over inzet, over kwaliteit etc – maar net zoals we tot nu toe elke keer al doende een antwoord hebben geformuleerd, zullen we dat nu ook deels weer gaan doen. De spullen, netwerken en ideeën zij er, de uitdaging van de komende periode wordt nu om uit al die puzzelstukken een duurzame puzzel te leggen. Hoe die er uit ziet weten we niet, want er is gelukkig nog geen voorbeeld. Het enige wat we zeker weten is dat de Leeszaal Rotterdam West een genereuze ontmoetingsplek moet worden waar heel veel mensen eigenaar van zijn, maar die niemand voor zich alleen kan claimen.

Meer informatie de Leeszaal, het festival en de toekomst vind je op www.leeszaalrotterdamwest.nl en www.facebook.com/leeszaalrotterdamwest
Lees ook: Lezerdezes - Zalig lezen en Johan Velter: De leeszaal

 

Written by

The author didnt add any Information to his profile yet

4 thoughts on “De Leeszaal als genereus antwoord op het sluiten van de bibliotheek

  1. Pingback: De informele bibliotheek (6): Leeszaal in Rotterdam West « Doc 1.5

  2. Pingback: Bezoek aan Leeszaal West |

  3. Pingback: De informele bibliotheek (7): in het nieuws «Doc 1.5 Doc 1.5

  4. Pingback: Bezoek aan Leeszaal West | Bibliofuture

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>